20/12/2018

Odlazak barda arhitekture


Mihajlo Mitrović
(1922-2018)

U arhitekturi poput srpske, bogatoj promašajima a siromašnoj kvalitetom, opterećenoj investitorskom estetikom i birokratskim ograničenjima, retko koja ličnost uspe da sačuva dovoljno umetničkog i ljudskog integriteta da bi se mogla nazvati doajenom. Iz te plejade tek će malobrojni ostati upamćeni kao pravi bardovi, zlatnim slovima upisani u istoriju graditeljstva, ali i izgradnje duha na ovim prostorima. Od danas ih je još manje.

Kakav je arhitekta bio Mihajlo Mitrović, možda najbolje svedoči anegdota koja se i danas prepričava po arhitektonskim kuloarima. Naime, kada je krajem osamdesetih odlučeno da se na Novom Beogradu izgradi prva crkva nakon Drugog svetskog rata, Sveti Sinod SPC je za ovaj značajan poduhvat direktno pozvao Mitrovića kao jednog od najistaknutijih srpskih arhitekata. Međutim, rešenje koje je on predstavio Sinodu naišlo je na neodobravanje, zbog kružnog oblika osnove koji je arhitekta zamislio, a za koji su arhijereji smatrali da nije u duhu pravoslavlja. Umesto odbrane, Mitrović je samo upitao Sinod u kojoj crkvi je u pravoslavnu veru kršten Stefan Nemanja. "U crkvi Svetog Petra u Rasu", odgovoriše arhijereji. "A kog je oblika ta crkva?", ponovo je pitao arhitekta. Posle kraćih konsultacija, projekat je dobio blagoslov. Crkva Svetog Vasilija Ostroškog na Bežanijskoj kosi izgrađena je od 1996. do 2001. godine, u svemu po Mitrovićevim zamislima.

Takve više ne prave. Današnji arhitekti vežu konja gde im gazda kaže, a gazda često ne razlikuje konja od magarca. Ako na takvoj mladosti svet ostaje, sivo nam se piše. I to ne ono uzvišeno sivo kao Mitrovićev brutalizam.


Нема коментара:

Постави коментар